از سال‌هاى 360 - 362 و ديگرى از سال‌هاى 836 - 839 « 1 » . در مآخذ تاريخى قرن نهم از ضرب سكه در قم به نام چند تن از امراء تيمورى و تركمان ياد مىشود « 2 » همچنين آمده است كه در سال 903 آيبه سلطان - از امراء بزرگ تركمان - در قم به‌نام مراد بيك آق قويونلو سكه زد « 3 » . در دورهء صفوى جملى كاررى كه به سال 1105 به ايران آمده است از ضرابخانهء قم ياد مىكند « 4 » . از اين پس تا سال 1287 در قم دستگاه منگنه براى سكه‌زدن وجود داشته است « 5 » . در اسناد قديم نيز از مسكوكات قم ياد هست كه نمونه و تصوير يكى از آن‌گونه اسناد در اين اوراق گذارده مىشود . در موزهء آستانهء قم مجموعه‌اى مركب از 90 سكه هست كه در تواريخ مختلف در قم ضرب شده است . در برخى مجموعه‌هاى دولتى و شخصى ديگر نيز مسكوكات مشابهى يافت مىشود . نمونه‌هايى از « فلوس » هاى ضرب قم پيش از اين در مقاله‌اى از نويسندهء سطور معرفى شده است « 6 » . دو سكهء طلاى ضرب قم هم در مجموعه‌هاى شخصى در تهران هست « 7 » .

--> ( 1 ) . همان مأخذ و همان‌جا . ( 2 ) . رجوع شود به رسالهء قم در قرن نهم هجرى از نويسنده . ( 3 ) . حبيب السير 4 : 443 / احسن التواريخ روملو 12 : 17 . ( 4 ) . سفرنامهء كار رى : 56 . ( 5 ) . گنج شايگان يا اوضاع اقتصادى ايران : 172 . ( 6 ) . مجلهء هنر و مردم ، شمارهء 117 ( تيرماه 1351 ) . ( 7 ) . يكى از طهماسب اول و ديگرى از شاه خدا بندهء صفوى .